- 10 września 2026 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej są niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim przyznają TSUE kompetencję do oceny polskiej procedury nominacyjnej i do uznawania składów z udziałem sędziów powołanych przez Prezydenta RP za niebędące sądem – a także w rozumieniu, wedle którego polskie sądy są taką oceną związane.
- Pytanie prawne zadał Sąd Najwyższy w zwykłym sporze o zapłatę kary umownej. Jego prawdziwą przyczyną było jednak to, że jeden z trzech sędziów wyznaczonych do składu – sędzia Jacek Widło – sam zakwestionował swój status i wniósł o wyłączenie go od orzekania, podobnie jak czyni to w ponad 260 innych sprawach – zamiast uczciwie zrezygnować z urzędu.
- Wyrok jest zarazem odpowiedzią na wyrok TSUE z 24 marca 2026 r. w sprawie C-521/21, w którym Trybunał w Luksemburgu wezwał polskie sądy do odstąpienia od stosowania Konstytucji i wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz do samodzielnego badania okoliczności powołania innych sędziów.
10 września 2026 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego dotyczące statusu sędziego (sygn. P 10/24). Sprawa rozpoznawana była w pięcioosobowym składzie: przewodniczył sędzia Justyn Piskorski, sprawozdawcą był sędzia Stanisław Piotrowicz, a w składzie zasiadali także wiceprezes TK Bartłomiej Sochański, prezes TK Bogdan Święczkowski oraz sędzia Jarosław Wyrembak. Rozprawa, pierwotnie wyznaczona na 11 sierpnia, została wówczas odwołana i przeniesiona na późniejszy termin.
Rozstrzygnięcie dotyczy pytania, które od ośmiu lat stanowi jedną z głównych osi całego sporu o polskie sądownictwo: czy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może orzekać o tym, kto w Polsce jest sędzią. Odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego jest po raz kolejny jednoznacznie negatywna.
Wielkie pytanie ustrojowe wyrosło ze sporu o karę umowną – bo jeden z sędziów sam zakwestionował swój status
Pytanie prawne zadano postanowieniem Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2024 r., wydanym w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki (przewodniczący), SSN Jacek Widło i SSN Kamil Zaradkiewicz (sprawozdawca). Co ciekawe, sprawa nie miała nic wspólnego z ustrojem państwa: chodziło o skargę kasacyjną w sporze spółki z powiatem o zapłatę, a kluczową kwestią była wysokość kary umownej za opóźnienie w robotach budowlanych.
Postępowanie kasacyjne stanęło jednak w miejscu – zarządzeniem z 18 sierpnia 2022 r. wyznaczono skład orzekający, a już 1 września 2022 r. sędzia Jacek Widło złożył pismo, w którym domagał się wyłączenia go od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z 15 września 2022 r. Sąd Najwyższy stwierdził wpierw istnienie przesłanek jego wyłączenia, potem jednak postanowieniem z 25 listopada 2022 r. uznał, że postanowienie z 15 września jest orzeczeniem nieistniejącym, a 4 grudnia 2023 r. postanowił o pozostawieniu wniosku sędziego Widły w aktach bez żadnych dalszych czynności. Dopiero po tej serii wzajemnie sprzecznych rozstrzygnięć Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie i skierował sprawę do Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd pytający zadał dwa pytania. Pierwsze dotyczyło art. 35 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, pozwalającego Pierwszemu Prezesowi SN przenieść sędziego – za jego zgodą – na stanowisko w innej izbie. Pytanie to odnosiło się wprost do sytuacji sędziego Widły, który został powołany do Sądu Najwyższego w konkursie na stanowisko w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a od 1 marca 2021 r. przeniesiono go do orzekania w Izbie Cywilnej za jego zgodą.
Wydaje się jednak, że to pierwsze pytanie zostało zadane jedynie z ostrożności procesowej – TK zresztą uznał przywołany w nim przepis za zgodny z Konstytucją, o czym jeszcze wspomnimy niżej.
Faktycznie doniosłe było pytanie drugie, które dotyczyło tego, czy w świetle polskiej Konstytucji dopuszczalne jest rozstrzyganie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) o prawidłowości polskiej procedury nominacyjnej i tym samym uznawanie, że skład z udziałem sędziego powołanego przez Prezydenta RP nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy.
Sędzia, który nie chce orzekać, ale nie chce się też zrzec urzędu
Sposób postępowania sędziego Widły zasługuje na osobną uwagę. Zgodnie z jego własnymi deklaracjami, złożył on ponad 260 wniosków o wyłączenie z prowadzenia konkretnych spraw – tych, w których orzeczenie SN kończyłoby postępowanie (nie wyłącza się na przykład na etapie przedsądu ani w sprawach wpadkowych). Innymi słowy, sędzia SN sam z dumą przyznaje, że nie chce wykonywać swoich obowiązków w tych sprawach, które (jeśli nie liczbowo, to na pewno merytorycznie) stanowią rdzeń jego funkcji – sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Sędzia powoływał się w tym zakresie na orzecznictwo trybunałów europejskich, mimo iż te, jak już wielokrotnie pisaliśmy, nie mają w tym zakresie żadnych kompetencji.
Argumentuje to dobrem stron, które na skutek braku jego udziału mają mieć pewność, że wyrok nie będzie podważalny z powodu rzekomo wadliwej obsady sądu. Trudno jednak doszukać się głębszej logiki i konsekwencji w takim postępowaniu sędziego. Jeśli sędzia faktycznie uważa, że wydawanie przez niego orzeczeń może negatywnie wpływać na sytuację stron, którym zależy na sprawnym i ostatecznym wyroku, to powinien raczej po prostu uczciwie zrzec się urzędu – i tym samym zaprzestać pobierania wynagrodzenia oraz zwolnić zajmowane przez siebie stanowisko w SN, które mógłby objąć inny sędzia, niemający oporów przed wykonywaniem swoich obowiązków.
Tymczasem na takiej dwuznacznej postawie tracą nie tylko budżet państwa, ale przede wszystkim same strony (których prawa rzekomo ma ona zabezpieczać) – w tym wypadku spółka i powiat, których sprawa trafiła do Sądu Najwyższego po wyroku Sądu Apelacyjnego z listopada 2019 r. i którzy czekają na rozpoznanie skargi kasacyjnej już od ponad sześciu lat – głównie dlatego, że jeden z sędziów ma wciąż powtarzające się wątpliwości, czy faktycznie jest sędzią…
Takie zachowanie tłumaczy, dlaczego w debacie publicznej pojawiają się postulaty radykalne, takie jak zawarty w art. 10 prezydenckiego projektu ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zgodnie z którym umyślna odmowa sprawowania wymiaru sprawiedliwości jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego. Motyw jest zrozumiały: sędzia, który sam ogłasza, że nie może orzekać, a odejść nie zamierza, stawia państwo w sytuacji absurdalnej.
Rozwiązanie takie budzi jednak oczywiste wątpliwości – i wskazywaliśmy to wyraźnie w opinii prawnej Instytutu Ordo Iuris do owego projektu. Art. 180 Konstytucji stanowi, że sędziowie są nieusuwalni, a złożenie sędziego z urzędu może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie. Usunięcie z mocy samego prawa jest niedopuszczalne nawet wobec najpoważniejszych przewinień – właściwą drogą jest w takim wypadku orzeczenie sądu dyscyplinarnego. Gwarancja nieusuwalności bez wyroku obowiązuje zawsze, nawet wobec sędziów, co do których działań można mieć poważne wątpliwości – lub którzy nawet sami mają takie wątpliwości wobec siebie. Pamiętać o tym powinni zarówno obecni rządzący, jak i obecna opozycja – nie jest możliwe żadne przywracanie praworządności z wykorzystaniem środków, które same praworządne nie są – takich jak naginanie lub wprost łamanie konstytucyjnych gwarancji.
Na rozprawie stawił się wyłącznie przedstawiciel Prezydenta RP
Sąd Najwyższy w punkcie II postanowienia z 12 stycznia 2024 r. formalnie zgłosił udział w postępowaniu przed Trybunałem i wyznaczył swoich przedstawicieli w osobach SSN Mariusza Załuckiego i SSN Kamila Zaradkiewicza. Niestety, na rozprawie – w związku z przeniesieniem jej terminu – nie pojawił się żaden z nich. Jedynym uczestnikiem, który stanął przed Trybunałem, był reprezentant Prezydenta RP, prof. Dariusz Dudek.
Prof. Dudek zwrócił uwagę na rzecz elementarną, a systematycznie pomijaną: sądy, w tym trybunały europejskie, nigdy wcześniej nie podważały statusu sędziów – nawet sędziów stalinowskich, nawet sprawców zbrodni sądowych. Postawił więc pytanie, co takiego stało się w drugiej dekadzie XXI w., że status sędziów nagle zaczął podlegać kwestionowaniu. Podkreślił przy tym to, o czym już wspomnieliśmy wyżej – że żaden trybunał europejski nie jest upoważniony do oceniania statusu polskich sędziów.
Wskazał również na okoliczność obnażającą wybiórczość całej konstrukcji: wszyscy sędziowie wyznaczeni do składu, na kanwie którego zadano pytanie prawne, zostali powołani w tej samej procedurze – a wątpliwości co do własnego statusu ma tylko jeden z nich.
Przypomniał wreszcie także o podwójnych standardach TSUE, któremu przeszkadza wybieranie przez Sejm sędziów-członków polskiej KRS, ale nie przeszkadza wcale upolityczniony sposób wyboru sędziów w Niemczech, gdzie o zatrudnieniu sędziego decyduje minister sprawiedliwości wspólnie z komisją, o czym pisaliśmy już na łamach Obserwatora.
W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej przypomniano zresztą – zwłaszcza ustami profesora Kamila Zaradkiewicza oraz Ogólnopolskiego Zrzeszenia Sędziów „Aequitas” – wyjątkowe tchórzostwo TSUE, który w sprawie C-276/20 zwlekał z odpowiedzią na pytanie prejudycjalne sądu krajowego z Turyngii – który to sąd sam pytał o to, czy spełnia unijny standard niezależnego i bezstronnego sądu – aż w końcu sąd krajowy wydał sam orzeczenie kończące sprawę krajową, dzięki czemu TSUE mógł odetchnąć i wykreślić sprawę C-276/20 – co nastąpiło postanowieniem prezesa Trybunału z 29 stycznia 2025 r., po ponad czterech i pół roku od zadania pytania.
Uczciwie trzeba dodać, że przedstawiciel Prezydenta nie ograniczył się do wsparcia pytania. Wskazał, że wątpliwości może budzić spełnienie przesłanek dopuszczalności pytania prawnego – w tym to, czy sąd pytający dostatecznie wyjaśnił zależność między pytaniem a rozstrzygnięciem sprawy. Tym bardziej szkoda, że przedstawiciele tego sądu nie zechcieli owej kwestii wyjaśnić osobiście.
Prof. Dudek stwierdził też wprost, że jeśli sędzia Widło rzeczywiście ma wątpliwości co do swojego statusu, najlepszym rozwiązaniem byłoby zrzeczenie się urzędu – tak, jak również i my sugerowaliśmy wyżej.
Ciekawa była również propozycja przedstawiciela Prezydenta, by zamiast orzekać o niezgodności przepisów traktatowych z Konstytucją w zakresie, w jakim TSUE wywodzi z nich prawo oceny sędziów, uznać je za zgodne z Konstytucją w takim zakresie, w jakim takiego prawa nie przyznają. Trybunał tej propozycji jednak nie przyjął.
Sentencja: przepisy traktatowe rozumiane jako podstawa oceniania polskich nominacji są niezgodne z Konstytucją
Swoją sentencję TK rozpoczął od odpowiedzi na pierwsze pytanie, stwierdzając, że art. 35 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym jest zgodny z art. 179 w związku z art. 176 ust. 2 Konstytucji. Przenoszenie sędziego Sądu Najwyższego – za jego zgodą – między izbami tego Sądu Konstytucji zatem nie narusza.
Istotą wyroku jest jednak punkt drugi. Trybunał orzekł, że art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:
a) w zakresie, w jakim przyznają Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencje do oceny prawidłowości procedury rozpatrywania, oceniania i przedstawiania Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego oraz ustalenia, że skład orzekający z udziałem osoby powołanej na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy,
b) rozumiany w ten sposób, że sąd polski pozostaje związany wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej obejmującą ocenę, o której mowa w pkt 2 lit. a),
– są niezgodne z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 187 ust. 1 i 4 Konstytucji RP.
Zdanie odrębne złożył sędzia Jarosław Wyrembak; opierało się ono jednak na argumentach proceduralnych i nie odnosiło się do kwestii merytorycznych. Wyrok – zgodnie z art. 190 ust. 1 i 2 Konstytucji – jest ostateczny i powszechnie obowiązujący oraz podlega niezwłocznej publikacji.
Uzasadnienie
Uzasadnienie przedstawił sędzia sprawozdawca Stanisław Piotrowicz. Rozpoczął od argumentu, który w tym sporze pada zbyt rzadko: gdyby status sędziów mógł być podważany w nieskończoność, niepewność dotknęłaby przede wszystkim stron postępowań, które mogłyby nigdy nie doczekać się wyroku – a nie samych sędziów. To zresztą przesądziło o dopuszczalności pytania: Trybunał podzielił ocenę sądu pytającego, że ocena statusu sędziów przekłada się bezpośrednio na skuteczność postępowania przed Sądem Najwyższym.
Trybunał zajął się następnie rangą Karty Praw Podstawowych. Podkreślił, że Karta nie może być w Polsce samodzielnym źródłem prawa i nie ma statusu równego traktatom. Jakkolwiek nie padło to wprost, to wielokrotnie wskazywaliśmy, że wynika to z tzw. Protokołu Brytyjskiego do Traktatu z Lizbony, zgodnie z którym:
Karta nie rozszerza zdolności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ani żadnego sądu lub trybunału Polski lub Zjednoczonego Królestwa do uznania, że przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, praktyki lub działania administracyjne Polski lub Zjednoczonego Królestwa są niezgodne z podstawowymi prawami, wolnościami i zasadami, które są w niej potwierdzone.
Najważniejszym przepisem w przedmiotowej sprawie jest zaś już wielokrotnie przez nas przywołany art. 8 Konstytucji, zgodnie z którym Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej. TK przypomniał, że jeśli chodzi o włączenie systemu prawa unijnego do prawa polskiego, to zgodnie z art. 90 Konstytucji Polska może, na podstawie umowy międzynarodowej, przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej – ale tylko w niektórych sprawach. Przekazanie to nie może być rozumiane rozszerzająco: zakresu przekazania kompetencji nie można poszerzać w sposób dorozumiany, ani przez orzecznictwo, ani przez ewolucję linii orzeczniczej.
Rdzeń wywodu jest więc ten sam, co we wszystkich podobnych wcześniejszych sprawach: Polska nigdy nie przekazała Unii Europejskiej kompetencji w sprawach ustroju sądownictwa, a w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie ma ani słowa o kompetencji TSUE do oceny ważności krajowych procedur nominacyjnych.
Do TSUE należy wyłącznie wykładnia prawa Unii – nie jest on organem upoważnionym do kontroli instancyjnej ani do oceny ważności działań organów krajowych, w tym zwłaszcza organów kontroli konstytucyjnej. Pytania prejudycjalne do TSUE nie zastępują normalnych środków zaskarżenia – ich rolą jest wyłącznie wyjaśnienie wątpliwości co do prawa unijnego – w sprawach, które są objęte zakresem tegoż prawa. TSUE nie może więc orzekać w sprawach nieobjętych zakresem prawa UE ani wydawać abstrakcyjnych i ogólnych opinii dotyczących prawa krajowego. Dziedzina nieobjęta zakresem przekazania nie staje się dziedziną prawa UE wyłącznie w drodze orzecznictwa TSUE. Innymi słowy – działanie poza zakresem przekazanych kompetencji jest oczywiście bezprawne i nieskuteczne.
Jak już wskazywaliśmy – powyższe argumenty stanowią wprost kontynuację dotychczasowego orzecznictwa. Dokładnie tak samo wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 3 grudnia 2025 r. (III PZP 1/25), stwierdzając, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości. Tę samą linię wyznaczył wcześniej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r. (K 3/21).
Trybunał, który sam nie spełnia standardu, orzeka o niezawisłości polskich sędziów
Najmocniejszy fragment uzasadnienia dotyczy samego TSUE. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że TSUE nie jest organem władzy sądowniczej, lecz organem organizacji międzynarodowej – Unii Europejskiej – mającym co do statusu tę samą pozycję co choćby Komisja Europejska. Jego sędziowie są powoływani w sposób polityczny przez rządy państw członkowskich, czyli przez podmioty będące stronami postępowań przed tym Trybunałem. Rodzi to oczywiste ryzyko, że sędzia liczący na kolejną kadencję będzie zainteresowany pozytywną oceną swojego orzecznictwa przez te rządy. To zaś oznacza konflikt interesów, nieznany polskiemu systemowi wymiaru sprawiedliwości, w którym sędziów powołuje się na czas nieoznaczony i bez jakiejkolwiek reelekcji.
Trybunał wskazał ponadto, że TSUE, posługując się wykładnią celowościową, w istocie tworzy prawo, zastępując państwa członkowskie w procesie integracji – podczas gdy powinien podlegać tej samej regule co każdy organ Unii: regule kompetencji przyznanych. Działania TSUE można więc zdaniem TK podsumować w ten sposób: organ, którego własna niezależność budzi z powyższych powodów wątpliwości, sam feruje wyroki co do niezawisłości sędziów – w tym polskich – mimo iż ich standard niezawisłości jest znacznie wyższy.
TK przypomniał również, że powoływanie sędziów jest prerogatywą Prezydenta RP. Jeśli więc TSUE przyznaje sobie kompetencję do orzekania o tym, kto został prawidłowo powołany, wkracza w sferę należącą do wyłącznej kognicji polskich organów kontroli konstytucyjnej – naruszając art. 2, art. 8 i art. 90 ust. 1 Konstytucji, a także art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz art. 187 Konstytucji.
Polski sąd nie może orzekać na podstawie normy wykreowanej przez TSUE poza zakresem przekazanych kompetencji
Odrębnie Trybunał odniósł się do pytania o związanie sądów wykładnią TSUE, wskazując tutaj przede wszystkim naruszenie art. 2 i art. 8 ust. 1 Konstytucji, a w związku z nimi – zasady legalizmu z art. 7 Konstytucji. Polskie organy, w tym sądy, muszą zawsze mieć podstawę prawną do działania – nie jest więc możliwe orzekanie wyłącznie na podstawie normy wykreowanej przez TSUE poza zakresem kompetencji przekazanych Unii przez Polskę. Oczekiwanie od sądów posłuszeństwa wobec TSUE na podstawie doktryny kompetencji dorozumianych jest:
domaganiem się od polskich sądów działania contra legem.
Uznanie, że TSUE może w drodze wykładni orzekać o kwestiach uregulowanych wyczerpująco w Konstytucji, czyniłoby z jego orzeczeń najwyższe źródło prawa – przyjmowane bez ratyfikacji i bez zgody ustawodawcy, co przeczy hierarchii źródeł prawa przewidzianej w polskiej Konstytucji. Jedyną drogą zmiany norm traktatowych zgodną z polską Konstytucją jest ich zmiana zakończona ratyfikacją. Nie jest też możliwa zmiana norm Konstytucji przez przyjęcie wykładni przyjaznej Unii, gdyż to z kolei stanowiłoby obejście konstytucyjnych wymogów dotyczących procedury zmiany samej Konstytucji.
Trybunał raz jeszcze podkreślił przy tym, że orzecznictwo TSUE nie jest w Polsce źródłem prawa i nie ma pierwszeństwa przed Konstytucją, a stosowanie i wykładnię tejże powierzono Trybunałowi Konstytucyjnemu. Na koniec sięgnął po argument z niewspółmierności środków. Gdy kompetencje Unii przekracza jej organ wykonawczy lub ustawodawczy, można podjąć działania polityczne albo zaskarżyć takie działanie. Gdy jednak kompetencje przekracza organ kontroli i orzekania – a takim jest TSUE – prawo Unii nie przewiduje żadnych środków. Wobec tego konieczną rolą krajowego sądu konstytucyjnego staje się zapewnienie, żeby państwo nie pozostało bezbronne wobec takiego przekroczenia kompetencji. To zdanie warto zapamiętać, bowiem niejako streszcza ono cały sens istnienia sądu konstytucyjnego w odniesieniu do relacji między państwem a organizacją międzynarodową, do której ono należy.
Tym samym wyrok TK można odczytać między innymi jako odpowiedź na wyrok TSUE z 24 marca 2026 r. w sprawie C-521/21, który omawialiśmy na łamach Obserwatora. W tamtym wyroku TSUE przyznał polskim sądom kompetencję – wykreowaną przez siebie – do samodzielnego badania okoliczności powołania innego sędziego, ignorując przy tym przepisy krajowe:
niezależnie od tego, czy są to przepisy rangi ustawowej czy konstytucyjnej.
W świetle dzisiejszego wyroku TK tamto rozstrzygnięcie TSUE jawi się jako potrójnie bezprawne – ze względu na:
- przekroczenie przez TSUE zakresu kompetencji przyznanych UE (złamanie art. 90 Konstytucji),
- uznanie pierwszeństwa prawa UE przed Konstytucją (wbrew art. 8 Konstytucji),
- podżeganie polskich sądów do podejmowania działań bez podstawy prawnej (wbrew art. 7 Konstytucji).
Podsumowanie
Wyrok w sprawie P 10/24 jest ostateczny i powszechnie obowiązujący, a jego skutki są konkretne. Po pierwsze, orzeczenia TSUE oceniające polską procedurę nominacyjną i status polskich sędziów zostały wydane poza zakresem kompetencji przekazanych Unii, a zatem nie wywołują w Polsce skutków prawnych. Po drugie, sąd, który wyłączyłby sędziego albo uchyliłby orzeczenie wyłącznie ze względu na moment i tryb jego powołania, powołując się na wykładnię TSUE, działałby bez podstawy prawnej – z naruszeniem art. 7 Konstytucji, co otwiera drogę do odpowiedzialności dyscyplinarnej, a w skrajnych wypadkach do odpowiedzialności z art. 231 Kodeksu karnego oraz do roszczeń odszkodowawczych wobec Skarbu Państwa.
Pozostaje kwestia najbardziej ludzka. Sędzia Jacek Widło od 2022 r. uchyla się od orzekania w sprawie, którą Sąd Najwyższy przyjął do rozpoznania, powołując się na wątpliwości co do swojego statusu. Wątpliwości te zostały rozstrzygnięte – przez organ, który jako jedyny jest do tego w Rzeczypospolitej uprawniony. Sędziemu pozostaje więc prosta alternatywa: albo wraca do orzekania, albo zrzeka się urzędu. Trzecia droga, polegająca na pozostawaniu w Sądzie Najwyższym bez wykonywania obowiązków sędziego, nie znajduje oparcia ani w Konstytucji, ani w przyzwoitości i powinna spotkać się z reakcją Rzecznika Dyscyplinarnego SN. Na wyrok czekają zaś nie sędziowie i nie politycy, lecz dwie strony sporu o zapłatę, które ze sporem politycznym nie mająnic wspólnego.
Podważanie statusu jakiegokolwiek sędziego ze względu na powołanie go na wniosek KRS, której członkowie będący sędziami zostali wybrani przez Sejm, jest zresztą – o czym już kilkakrotnie pisaliśmy – wyjątkowo absurdalne w świetle wyboru już trzeciej kadencji KRS w tymże trybie – tym razem przez większość sejmową, która do tej pory uważała tryb ten za niekonstytucyjny i tym samym niedopuszczalny. Dopiero w tym świetle widać naprawdę, że cała narracja o wadliwie powołanych sędziach miała charakter przede wszystkim polityczny, a nie prawny. Najwyższa więc pora, by zarówno politycy, jak i sami sędziowie, wycofali się z tej narracji.
Źródło ilustracji: iStock.



