- Dr hab. Sławomir Cudak przejął faktyczną kontrolę nad Akademią Wymiaru Sprawiedliwości, choć okoliczności jego powołania budzą poważne wątpliwości.
- Swoje urzędowanie doktor Cudak rozpoczął od czystek kadrowych, w tym zwłaszcza zwolnienia sekretarza senatu uczelni i kierownika działu rektorskiego – doktor Kamili Chmiel – w sposób sprzeczny z prawem. Usunięcie sekretarza senatu może być przygrywką do zwołania pseudosenatu. Z kolei pozbycie się kierownika działu rektorskiego umożliwi Sławomirowi Cudakowi, uzurpującemu sobie stanowisko rektora, przejęcie faktycznej kontroli nad czynnościami prawnymi uczelni.
- Zwolnienie prorektorów – dr Iwony Lewandowskiej-Pierzynki i dr. Mariusza Kuryłowicza – ogłoszono zwykłym mailem;
- Jeden z popierających Cudaka profesorów, dr hab. Jarosław Szymanek, pracownik kancelarii Marszałka Czarzastego, rozsyła kadrze maile o rzekomych przestępstwach przy uchwałach senatu, nawołując do wszczynania postępowań karnych przez pseudorektora i próbując tym samym zastraszyć resztę kadry.
- Sam Cudak dostał się do gabinetu rektora z pominięciem zamkniętych drzwi. Aktualne jest pytanie, czy nie będzie próbował przejąć dokumentów w sposób siłowy, tak jak to miało miejsce w KRS na początku bieżącego roku.
Sprawę Akademii Wymiaru Sprawiedliwości opisywaliśmy już na tym portalu, przypomnijmy zatem rzecz najważniejszą. Minister Sprawiedliwości odwołał rektora-komendanta dr. Michała Sopińskiego, mimo iż wątpliwe jest to, czy przepis, na który powołuje się Minister, stosuje się w ogóle do AWS. Ma to rozstrzygnąć TK, który wydał w tej sprawie postanowienie zabezpieczające, które jednak Minister po prostu złamał. Nawet gdyby jednakuznać, że przepis ma zastosowanie, to wciąż wątpliwe jest to, czy zostały spełnione ujęte w nim przesłanki oraz to, czy decyzja Ministra została skutecznie doręczona.
Sprawę będzie musiał rozstrzygnąć więc TK, a być może również i sąd administracyjny. Tymczasem nominat Ministra – doktor hab. Sławomir Cudak – nie przejmując się trwającym sporem, w piątek 11 września przejął faktyczną kontrolę nad uczelnią – a co więcej, w swojej nowej pozycji zaczął poczynać sobie w sposób iście autokratyczny.
Tryb dyscyplinarny wybrano, by ominąć dwa wymogi ustawowe – i złamano trzeci
Jak udało nam się ustalić, dr Kamila Chmiel – sekretarz senatu Akademii i kierownik działu rektorskiego – otrzymała drogą mailową decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia z jej winy, a więc w trybie dyscyplinarnym. Wybór akurat tego trybu nie wynika tylko z potrzeby zemsty wobec osoby nie ukrywającej swojego poparcia dla legalnego Rektora-Komendanta uczelni, lecz ma dwa bardzo konkretne powody.
Po pierwsze – służy on ominięciu wymogów przewidzianych w Kodeksie pracy. Adresatka przebywa bowiem na zwolnieniu lekarskim, a art. 41 k.p. zakazuje wypowiadania umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Z kolei art. 19 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wymaga opinii rady okręgowej izby przed wypowiedzeniem umowy radcy prawnemu. Obydwa te przepisy dotyczą jednak wyłącznie wypowiedzenia, nie zaś rozwiązania umowy bez wypowiedzenia – sięgnięcie po najostrzejszy z możliwych trybów pozwalało więc obie gwarancje formalnie wyminąć.
Rzecz jednak w tym, że tryb dyscyplinarny ma własny, bezwzględny wymóg – i tego akurat nie dopełniono. Art. 52 § 3 k.p. stanowi bowiem wprost:
Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy [bez wypowiedzenia z winy pracownika] po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy.
Mimo iż dr Chmiel należy do zakładowej organizacji związkowej, to z ustalonych przez nas informacji wynika, że opinii takiej nikt nie zasięgnął. Pominięcie konsultacji związkowej czyni rozwiązanie umowy wadliwym niezależnie od tego, jak przekonujące wydają się pracodawcy jego własne zarzuty. Ucieczka przed dwoma wymogami skończyła się więc złamaniem trzeciego – wymaganego dla wybranego trybu.
Tak więc nawet gdyby uznać Doktora Cudaka za faktycznie pełniącego obowiązki Rektora-Komendanta – to podjęte przez niego czynności i tak byłyby wadliwe.
Prorektorów zwolniono mailem, a kadrę straszy się zawiadomieniami o przestępstwach
Nie inaczej potraktowano prorektorów. O zwolnieniu dr Iwony Lewandowskiej-Pierzynki oraz dr. Mariusza Kuryłowicza poinformowano zwyczajnym mailem, wraz z zapowiedzią zawiadomienia o możliwości popełnienia przez nich przestępstwa.
Udało nam się również ustalić, że równolegle do powyższych czystek kadrowych, trwa akcja mająca odpowiednio zastraszyć pozostałych pracowników uczelni tak, by pokornie podporządkowali się nominatowi Ministra. Oto bowiem według naszego rozmówcy jeden z profesorów popierających doktora Cudaka, dr hab. Jarosław Szymanek, będący pracownikiem kancelarii Marszałka Czarzastego,rozsyła pracownikom maile z groźbami, że przy dotychczasowych uchwałach senatu dojść miało do licznych przestępstw – z podanych przez niego przykładów wynika jednak, że chodzi w najlepszym razie o oczywiste omyłki pisarskie. Trudno nazwać to inaczej niż próbą zastraszenia kadry, tym bardziej, że nawołuje on do wszczynania postępowań karnych
Usunięcie sekretarza senatu może być przygrywką do zwołania pseudosenatu
Nasz rozmówca zwraca przy tym uwagę, że i sama osoba nie została wybrana przypadkowo – lektura regulaminu Senatu AWS (uchwała nr 34/23 z 19.12.2023) w pełni to potwierdza. To bowiem sekretarz, zgodnie z jego § 4 ust. 1, organizuje posiedzenia, wysyła senatorom zawiadomienia o nich, protokołuje obrady i weryfikuje kworum, a w myśl § 43 ust. 1 podpisuje – obok przewodniczącego – protokół, który:
stanowi urzędowe stwierdzenie zawartych w nim informacji.
Bez sekretarza nie sposób więc ani prawidłowo zwołać posiedzenia, ani wykazać, że cokolwiek na nim uchwalono. Rzecz w tym, że regulamin nie przewiduje w ogóle trybu odwołania sekretarza, a jego § 3 dopuszcza powołanie na tę funkcję jedynie:
osób zatrudnionych lub pełniących służbę w AWS.
Skoro więc odwołać sekretarza wprost się nie da, pozostaje usunąć podstawę jego zdatności do pełnienia funkcji – czyli zatrudnienie. Zwolnienie dr Chmiel nie jest zatem incydentem kadrowym, lecz jedynym dostępnym sposobem opróżnienia funkcji, bez której pseudosenat nie wytworzy ani jednego dokumentu choćby wyglądającego na uchwałę.
Podsumowanie
Obraz przejęcia AWS przez nominata Ministra i towarzyszących temu nieprawidłowości najlepiej oddaje to, co jest obecnie już informacją publicznie dostępną – doktor Cudak dostał się wreszcie do gabinetu rektora z pominięciem zamkniętych drzwi – trasa wiodła, jak relacjonują media, przez pomieszczenie socjalne, salę senatu i balkony (początkowo mówiono nawet o rozebraniu fragmentu ściany, co następnie jednak sprostowano).
Dokumenty uczelni pozostają jednak w szafach zamykanych na klucz i rodzi się obawa, czy nie zostaną z nich po prostu zabrane w sposób siłowy. Wszak scenariusz taki mieliśmy już okazję oglądać: 21 stycznia 2026 r., po wtargnięciu do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa, prokuratorzy zarządzili rozwiercenie zamków – najpierw do pokoi, a potem do szaf pancernych, w których przechowywano akta.
Każda z opisanych czynności jest prawnie wadliwa, zarówno ze względu na podjęcie jej przed podmiot nieuprawniony, jak i przez niedochowanie wymaganych prawem przesłanek. Przejmującym uczelnię chodzi jednak nie o skutek prawny, lecz faktyczny – o zastraszenie osób, które mogą sprzeciwiać się rządowemu bezprawiu. Cóż bowiem przyjdzie tym, którym doktor Cudak przestanie wypłacać pensję, z tego, że w świetle prawa słuszność będzie po ich stronie?[MN1]
Można mieć tylko nadzieję, że sądy (mimo jawnie okazywanego przez istotną część sędziów poparcia dla działań rządu) faktycznie odważą się pokazać swoją niezawisłość i wymierzą sprawiedliwość – w tym wynagrodzą opisane wyżej krzywdy.
Sam Rektor-Komendant Sopiński złożył dwa zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstw – przekroczenia uprawnień przez Ministra Żurka (art. 231 Kodeksu karnego), który odwołał go pomimo zabezpieczenia TK oraz o możliwej kradzieży przedmiotów oraz rzeczy z gabinetu rektora przez Doktora Cudaka.
Tutaj również można mieć tylko nadzieję, że organy wymiaru sprawiedliwości postąpią wobec tych zawiadomień jak należy.
Źródło ilustracji: Wikipedia.



